ECS / ZBIORY
Pamiątki historyczne
Kolekcja pamiątek historycznych pełni w strukturze zbiorów Europejskiego Centrum Solidarności funkcje stricte muzealną. Stanowi ona w pierwszym rzędzie zbiór wszelkiego rodzaju przedmiotów związanych z ruchem „Solidarność” oraz polską opozycją demokratyczną lat 1970 – 1989. Ponadto w ramach kolekcji pozyskiwane są obiekty posiadające walor historyczny lub poznawczy, obrazujące funkcjonowanie mechanizmów komunistycznego państwa polskiego oraz życie codzienne w schyłkowym okresie PRL-u.
W ramach kolekcji gromadzone są przedmioty związane z postaciami historycznymi tego czasu, w tym ubiory i pamiątki osobiste oraz obiekty dokumentujące działalność opozycji i ukazujące metody jej działania. Jest to w pierwszym rzędzie wszelkiego rodzaju sprzęt i urządzenia, w tym poligraficzne i drukarskie oraz nadawczo-odbiorcze ale także wykorzystywane w pracy operacyjnej przez organa bezpieczeństwa, milicję i wojsko, zaangażowane w tłumienie robotniczych protestów i inwigilację środowisk opozycyjnych. Zbiór zawiera również weksylia, m.in. flagi i sztandary, chorągwie, transparenty, opaski i proporce wykorzystywane podczas manifestacji, protestów i strajków. Osobną grupę obiektów stanowią emblematy, zarówno mało jak i wielkoformatowe, w tym np. znaczki ubraniowe i biżuteria patriotyczna, tablice pamiątkowe i informacyjne oraz monety, medale okolicznościowe, ordery i odznaczenia. Miejsce w kolekcji znajdą również historyczne pojazdy, w tym stoczniowe, milicyjne i wojskowe oraz wyposażenie i broń a nawet meble oraz inne elementy wyposażenia wnętrz.
W Kolekcji Pamiątek Historycznych ECS już dziś znajduje się wiele interesujących i ważnych zabytków. Zawiera ona m.in. przedmioty związane ze znanymi działaczami opozycji, późniejszymi prezydentami Rzeczypospolitej Polskiej, Lechem Wałęsą oraz Lechem Kaczyńskim, w tym oryginalny sweter, w którym ten pierwszy jako przewodniczący Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego podpisywał Porozumienia Sierpniowe w 1980 r. W zbiorze znajduje się także unikatowy transparent z napisem „Proletariusze wszystkich zakładów, łączcie się!”, będący obok tablic z postulatami, jednym z najbardziej rozpoznawalnych wizualnie obiektów związanych ze strajkiem w Stoczni Gdańskiej w sierpniu 1980 r. Obiektem o szczególnej wartości historycznej jest pięć matryc offsetowych, z których powielany był Strajkowy Biuletyn Informacyjny „Solidarność”. Jego wyjątkowe znaczenie historyczne polega na tym, że nazwa biuletynu stała się nazwą powstającego Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego oraz wielkiego ruchu społecznego.
W skład kolekcji wchodzą ponadto inne liczne matryce drukarskie wykorzystywane przez podziemną poligrafię oraz płyta z napisem „Solidarność”, służąca do drukowania pierwszych flag związkowych. W zbiorze nie brak również przedmiotów o mniejszym znaczeniu historycznym ale będących ciekawymi pamiątkami swego czasu, takich jak elementy wyposażenia i umundurowania oddziałów MO, ZOMO i ORMO lub niezwykle interesujących drobiazgów, jak pudełko od zapałek z wizerunkiem Lecha Wałęsy, paczka po amerykańskich papierosach czy ręcznik z napisem „Solidarność”.
Andrzej Trzeciak
Galeria:
Długopis jakim Lech Wałęsa podpisywał porozumienia sierpniowe 1980 r.
Nadajnik podziemnego Radia Solidarność z Gdańska obsługiwany przez p. Waleriana Wiatera, lata 80-te XX w.
Prosta wyrzutnia ulotek, lata 80-te XX w.
Stuła ks. Prałata Henryka Jankowskiego
Kask ORMO, 1971 r.
Milicyjne kajdanki i pałka teleskopowa używane podczas tłumienia demonstracji w latach 80-tych XX w.
Powielacz spirytusowy, na którym drukował Janusz Krupski, lubelski opozycjonista, wydawca prasy podziemnej, polityk, przyjaciel Bogdana Borusewicza. Koniec lat 70-tych XX w.
Uroczystość przekazania materiałów zgromadzonych w ramach akcji WAGON 2010. LUBLIN.PL, m.in. powielacza Janusza Krupskiego. Gdańsk 14.08.2010 r.
Pokaz techniki drukarskiej w wykonaniu Bogdana Borusewicza. Gdańsk 14.08.2010 r.
Uroczystość przekazania materiałów zgromadzonych w ramach akcji WAGON 2010. LUBLIN.PL. Gdańsk 14.08.2010 r.
Opakowanie po amerykańskich papierosach jako wyraz poparcia dla Solidarności, lata. 80-te XX w.
Flaga ze strajków w Stoczni Gdańskiej im. Lenina w 1988 r.
Ręcznik wyprodukowany w związku z I Krajowym Zjazdem Delegatów NSZZ SOLIDARNOŚĆ przez zakłady Frotex w Prudniku, wrzesień 1980 r.
Znaczek NSZZ SOLIDARNOŚĆ Stoczni Gdańskiej, 1980 r.
Jeden z wielu znaczków wyemitowanych w związku z uroczystością odsłonięcia Pomnika Poległych Stoczniowców, grudzień 1980 r.
Transparent rozwieszony nad stoczniową Bramą nr 2 w czasie strajku w sierpniu 1980 r. ( zdjęcie archiwalne)
Transparent rozwieszony nad stoczniową Brama nr 2 w czasie strajku w sierpniu 1980 r. (fragment)
Oględziny transparentu
Sweter, w którym Lech Wałęsa jako Przewodniczący MKS podpisywał Porozumienia Gdańskie w sierpniu 1980 r.
Zegarek Lecha Kaczyńskiego
Makieta Pomnika Poległych Stoczniowców 1970 wykonany przez Roberta Peplińskiego we wrześniu 1980 r. Przekazana przez autora.
Matryca służąca do wyrobu flag związkowych, pocz. lat 80-te XX w.
Matryca offsetowa 4 numeru Strajkowego Biuletynu Informacyjnego ?Solidarność? zawierającego pierwotny projekt Pomnika Poległych Stoczniowców 1970 w Gdańsku, sierpień 1980 r.
Matryca offsetowa Strajkowego Biuletynu Informacyjnego z zapisem 21 postulatów strajkowych, sierpień 1980 r.
Makata ze znaczkami solidarnościowymi, lata 80-te XX w.
Jeden z pierwszych znaczków Solidarności z 1980 r.
Flaga z napisem SOLIDARNOŚĆ oraz popisem Lecha Wałęsy. Dar dla Europejskiego Centrum Solidarności.
