Eurepejskie Centrum Solidarności

zwiń top V

ECS / ZBIORY

Publikacje własne



Działalność wydawnicza Europejskiego Centrum Solidarności

New Eastern Europe nr 12 Kraków: Kolegium Europy Wschodniej im. Jana Nowaka-Jeziorańskiego | Gdańsk : Europejskie Centrum Solidarności, 2014. – 204 s., il., 23 cm. – ISSN: 2083–7372 Hasło przewodnie numeru to „Nasze (r)ewolucje” – zmiany, rozpoczęte w okolicznościach gwałtownych, a dające początek systemowym przekształceniom. Anna Kolateichuk pisze o ukraińskiej wersji optymistycznego hasła „Yes, We Can” prezydenta Obamy, a Jakub Parusiński o historycznej szansie Petra Poroszenki na zmodernizowanie Ukrainy. Pewnym wzorem dla nowej administracji Ukrainy może być „Premier zmiany”, czyli Tadeusz Mazowiecki, przypomniany w eseju Aleksandra Halla. O 25 latach Polski i Europy po wyborach z 4 czerwca redakcja NEE rozmawia z Lechem Wałęsą. Legendarny związkowy przywódca i były prezydent Polski mówi w wywiadzie m.in. o tym jak w jego odbiorze zmieniło się znaczenie solidarności międzynarodowej. Lech Wałęsa różnicuje negowanie komunistycznego reżimu ZSRR w geście solidarności z Polakami i narodami wschodniej Europy od postawy wobec Rosjan i władz rosyjskich w świetle konfliktu z Ukrainą. Dział historyczny zawiera m.in. rozmowę o Gruzji i Osetii, recenzje biografii NRD-owskiego przywódcy Ericha Honeckera i opracowania oświęconego żydowskiej społeczności Łotwy. Z przyjemnością odnotowujemy także zamieszczenie eseju „Jarmark wspomnień” Juana Del Nido, laureata Akademii Solidarności ECS, który wokół losów gdańskich stoczni snuje refleksję o historii Gdańska i Polski w ostatnim półwieczu.

 

Solidarność a polityka antypolityki | David Ost Gdańsk: Europejskie Centrum Solidarności, 2014. – 352 s., 22 cm – [Idea Solidarności. Historia Solidarności] – ISBN 978-83-62853-39-7 Kiedy hucznie obchodzimy ćwierćwiecze wolności, warto sobie przypomnieć, skąd się ona wzięła. Bo przecież nie spadła z nieba. David Ost przypomina nam to w sposób nie tylko przenikliwy i kompetentny, ale też bezstronny i zaangażowany. Bezstronny, bo Ost nigdy nie stał się uczestnikiem polskich zmagań o wolność i jej kształt. I zaangażowany, bo wciąż wracając do Polski i przez lata zajmując się Polską naukowo, stał się jednym z nas. Polakowi ciągle jeszcze trudno by było emocjonalnie zdobyć się na taki opis.
Zagranicznym autorom zwykle brakuje wyczucia potrzebnego, by trafnie ważyć niezliczone detale naszej rzeczywistości tamtych lat. David Ost potrafi nie tylko zbudować fantastyczną opowieść o naszym ówczesnym losie, ale też nadać mu intelektualną strukturę i zbudować oryginalną narrację o naszym doświadczeniu, bo jest to jeden z nielicznych zagranicznych uczonych, którzy byli w Polsce w najważniejszych chwilach lat „Solidarności” oraz stanu wojennego tylko po to, by widzieć oraz rozumieć. Jemu się to udało
.
Jacek Żakowski, publicysta, „Polityka”

David Ost (ur. 1955) jest profesorem politologii w Hobart and William Smith Colleges w stanie Nowy Jork. Wykładał także w prestiżowej nowojorskiej New School for Social Research oraz na wielu uniwersytetach europejskich, w tym na Uniwersytecie Warszawskim i Central European University w Budapeszcie. Od lat siedemdziesiątych związany jest z polską opozycją demokratyczną, wokół której koncentrują się jego badania naukowe.
Jego dyskutowana szeroko w Polsce książka Klęska Solidarności. Gniew i polityka w postkomunistycznej Europie (2005, wyd. pol. 2007) została uhonorowana nagrodą American Association for Advancement of Slavic Studies.

 

Publikacje 2008–2014 Gdańsk: Europejskie Centrum Solidarności, 2014. – 42 s., 22 cm – ISBN 978-83-62853-43-4 Katalog prezentujący dorobek wydawniczy Europejskiego Centrum Solidarności. Publikację można pobrać bezpłatnie.

 

Obywatele ACTA | red. Ł. Jurczyszyn, J. Kołtan, P. Kuczyński, M. Rakusa-Suszczewski Gdańsk: Europejskie Centrum Solidarności, 2014 – 200 s., 23 cm – [RAPORT] – ISBN 978-83-62853-35-9 Wydanie elektroniczne, do bezpłatnego pobrania.

To pierwsza naukowa analiza największego i najciekawszego ruchu społecznego protestu młodego pokolenia w Polsce ostatnich dwóch dekad. Ruch ten nie tylko zmobilizował do manifestowania blisko sto tysięcy osób, ale również rozprzestrzenił się na całą Europę by doprowadzić ostatecznie do odrzucenia kontrowersyjnych porozumień przez Parlament Europejski.
Obywatele ACTA nie są kroniką wydarzeń, ale raportem z tzw. interwencji socjologicznej, to jest oryginalnej i rzadko praktykowanej metody badawczej, stworzonej przez francuskiego socjologa i myśliciela Alaina Touraine’a. Zgodnie z jej założeniami badanie przeprowadzono w środowisku organizatorów tych burzliwych manifestacji, by dociec kim byli, czego chcieli, oraz co czuli ACTA-wiści. Przyniosło to zapis interesującego procesu autoanalizy liderów protestu weryfikującego także jak bardzo interwencja socjologiczna stanowi narzędzie uwalniania komunikacji i oddziaływania na tożsamość oraz subtelną formę quasi-politycznego oddziaływania zaangażowanej socjologii. Przede wszystkim jednak Obywatele ACTA to zbiór swobodnie powiązanych rozważań na temat logik działania młodego pokolenia użytkowników Internetu – pokolenia Y.
Wyniki interwencji socjologicznej zostały uzupełnione przez źródła internetowe i prasowe, wzbogacające kontekst naszych analiz, a także o wyniki badań ilościowych. Raport przygotowaliśmy z myślą o czytelnikach zainteresowanych bardziej pogłębioną refleksją nad ruchem protestu STOP ACTA.

Utwór ten jest udostępniony na licencji Creative Commons Uznanie Autorstwa - Na Tych Samych Warunkach 3.0 Polska (CC BY-SA 3.0 PL).

 

Jak daleko sięga demokracja w Europie? Polska, Niemcy i wschodni sąsiedzi Unii Europejskiej Gdańsk: Europejskie Centrum Solidarności, 2014 – 88 s., 23 cm – [RAPORT] – ISBN 978-83-62853-32-8 Wydanie elektroniczne, do bezpłatnego pobrania.

– Mam nadzieję, że lektura zebranych w raporcie esejów pozwoli lepiej zrozumieć dynamikę tych przeobrażeń i możliwe kierunki rozwoju kultury demokratycznej Europy Środkowo-Wschodniej – pisze we wstępie publikacji Basil Kerski, politologii i dyrektor ECS. – Niepokój spowodowany gospodarczą konkurencyjnością młodych państw UE oraz strach przed konsekwencjami globalizacji oraz imigracji ze Wschodu i Południa, przyczyniły się w ostatnich latach do antyliberalnych, częściowo antyeuropejskich nastrojów w starych państwach UE. Dynamiczny rozwój wydarzeń na Ukrainie na przełomie 2013 i 2014 roku otworzył przed nami nowe perspektywy. Konferencja „Jak daleko sięga demokracja w Europie?” odbyła się w grudniu 2012 roku. Zawarte w publikacji tezy i analizy zostały potwierdzone przez zmiany społeczne i polityczne w tym regionie.

 

Europejskie Centrum Solidarności Gdańsk: Europejskie Centrum Solidarności | Miasto Gdańsk, 2014. – 12 s., 29 cm Publikacja informacyjna, przedstawiająca cele instytucji, jej osiągnięcia, przybliżająca siedzibę ECS przy placu Solidarności 1 w Gdańsku.

wydanie elektroniczne do bezpłatnego pobrania: PL | EN | DE | RU

Europejskie Centrum Solidarności to wyjątkowo ambitny projekt, instytucja w nowej formule: to nie tylko muzeum promujące wiedzę o Solidarności i opozycji antykomunistycznej w Polsce i Europie, ale także centrum dialogu o współczesnym świecie. ECS jest miejscem, w którym historia spotyka się z przyszłością, zgodnie z naszą misją: Poznaj historię, zadecyduj o przyszłości.
Ambicją założycieli jest stworzenie z ECS środkowoeuropejskiej agory, miejsca spotkań obywateli, którzy czują się odpowiedzialni za rozwój demokracji w Europie. Chcemy inspirować debaty nad stanem społeczeństwa otwartego, nad tożsamością wspólnot demokratycznych, nad
problemem sprawiedliwości społecznej; chcemy odpowiedzieć na pytanie, w jaki sposób w systemie wolnorynkowym można zachować równe szanse dla rozwoju obywateli

– pisze we wstępie Basil Kerski, dyrektor Europejskiego Centrum Solidarności.

 

New Eastern Europe nr 11 Kraków: Kolegium Europy Wschodniej im. Jana Nowaka-Jeziorańskiego | Gdańsk : Europejskie Centrum Solidarności, 2014. – 208 s., il., 23 cm. – ISSN: 2083–7372

„Relacje pokojowe buduje się najskuteczniej na poziomie obywatelskim" – do tego motto Jana Nowaka-Jeziorańskiego odwołuje się redakcja w najnowszym numerze kwartalnika „New Eastern Europe", wydawanego przez wrocławskie Kolegium Europy Wschodniej im. Jana Nowaka-Jeziorańskiego i ECS. W słowie wstępnym redakcja delikatnie przypomina też, że jako kwartalnik siłą rzeczy musi skupiać się na analizach, niż relacjonowaniu bieżących faktów. W tym celu prosi o uwagę dla swoich kanałów na Facebooku i Twitterze. Wiodącym tekstem numeru jest „Opowieść o trzech Majdanach", którą snują Paweł kowal i Maciej Wapiński, uzupełniona wywiadem „Nie chcemy być niewolnikami" z Andriejem Sadovym. W kontekście inkorporowania Krymu przez Federację Rosyjską profetycznie brzmi tytuł tekstu Milana Lelicha „Związek Radziecki kontra EuroMajdan". „Wszechobecnemu poczuciu zagrożenia" poświęca swój tekst Piotr Żochowski. Redakcja, mimo ukraińskiej tragedii, stara się nie tracić perspektywy całej Wschodniej Europy. Osobne tekst poświęcone są 15-leciu wstąpienia Polski do NATO, nowym inicjatywom politycznym w Serbii, czy współczesnemu nacjonalizmowi węgierskiemu. Po raz pierwszy w historii pisma, periodyk ukazuje się także z ilustrowaną okładką. Rysunek wykonał Andrzej Zaręba.

 

New Eastern Europe nr 10 Kraków: Kolegium Europy Wschodniej im. Jana Nowaka-Jeziorańskiego | Gdańsk : Europejskie Centrum Solidarności, 2014. – 204 s., il., 23 cm. – ISSN: 2083–7372

W cieniu minionego półrocza na Ukrainie, a szczególnie tragedii ostatnich tygodni, na Białorusi niewzruszenie trwa „ostatnia dyktatura Europy”, przypomina w najnowszym wydaniu, nr 1 (X) / 2014, kwartalnik „New Eastern Europe”, wydawany przez wrocławskie Kolegium Europy Wschodniej im. Jana Nowaka-Jeziorańskiego i ECS. Publicyści kwartalnika przypominają, że Białoruś to kraj położony w sercu Europy, choć jednak nie na skrzyżowaniu geopolitycznych szlaków. Andrei Liakhovich podsumowuje politykę europejską wobec Białorusi, koncentrując się na ofercie kierowanej do społeczeństwa. Analizę ekonomiczną Anny Marii Dyner kontrapunktuje polityczny reportaż Andrieja Poczobuta, o tym dlaczego białoruscy robotnicy nie zastrajkują. Przemilczaniu Białorusi, Ukrainy i ograniczaniu się do ceremonialnych gestów poświęcają swój esej Dominik P. Jankowski i Paweł Świeżak. Wobec dynamiki wydarzeń na Ukrainie poświęcona jej publicystyka kwartalnika siłą rzeczy skupia się na analizach bardziej niż relacjach. W tym numerze Wikoria Narizhna i Igor Lyubashenko w rozmowie porównują zmiany w rozwoju sytuacji podczas Pomarańczowej Rewolucji z 2004 roku i trwającego Euromajdanu. W numerze m.in. także analiza Adama Balcera o chińsko-rosyjskiej próbie sił i walce o dominację w Eurazji, reportaż z Permu oraz raport o handlu ludźmi w Rumunii. „New Eastern Europe” do kupienia jest w salonach prasowych w Polsce oraz jako aplikacja na urządzenia mobline w AppStore i Google play.

 

Pismo naukowe "Wolność i Solidarność" nr 6 Gdańsk: Europejskie Centrum Solidarności, 2013. - 24 cm. - ISSN: 2082 6826 Wiek dwudziesty solidnie zapracował na miano stulecia wojen i totalitaryzmów. Toteż najczęściej widzi się w nim jedynie czas dyktatur, ludobójstwa i łamania praw człowieka na ogromną skalę. Znakomity historyk i politolog brytyjski Timothy Garton Ash przedstawia w swoim eseju nieco inną perspektywę, w której wiek XX określają nie tylko wysiłki antydemokratycznych reżimów, by podporządkować sobie całkowicie społeczeństwa, ale także ruchy obywatelskiego nieposłuszeństwa, które się temu przeciwstawiały. Używające zgodnie z filozofią non violence środków pokojowych, stanowiące pospolite ruszenie obywateli ruchy te w zaskakująco wielu przypadkach osiągnęły swoje cele. Głównie ich dziełem było samostanowienie Indii, zniesienie segregacji rasowej w Stanach Zjednoczonych, likwidacja apartheidu w RPA i demokratyzacja Europy Środkowej w 1989 r. Tę ostatnią historię znamy najlepiej z uwagi na rolę, jaką odegrała w niej Solidarność – wzorcowy przykład ruchu obywatelskiego, który bez użycia przemocy przeprowadził kraj od dyktatury do pluralistycznej demokracji.
Jan Skórzyński

 

Opozycja w NRD i w PRL. Wzajemne relacje i oceny | Piotr Zariczny Gdańsk: Europejskie Centrum Solidarności, 2013 – 232 s., 23 cm – [Biblioteka ECS] – ISBN 978-83-62853-07-6 Książka opowiada o kontaktach między polskimi i niemieckimi opozycjonistami w okresie zimnej wojny. O ile Polska była dla Niemców z NRD głównym partnerem w dążeniu do obalenia reżimu komunistycznego, o tyle dla polskiej opozycji kontakty te nie należały do najważniejszych, co nie znaczy, ze były całkowicie bagatelizowane. Przyczyniły się one jednak do stworzenia podwalin ruchu opozycyjnego w NRD i w konsekwencji do upadku muru berlińskiego.  Poruszana przez autora tematyka wpisuje się w ożywiona dyskusje na temat fenomenu „zniewoleń krótkiego stulecia” i w komparatystyczny profil badania stosunków polsko-niemieckich. Piotr Zariczny jest germanistą i historykiem. Zajmuje się historią stosunków polsko-niemieckich po 1945 roku. Był stypendystą Fundacji im. Konrada Adenauera, Deutsches Polen-Institut z Darmstadt i DAAD. Obecnie pracuje jako adiunkt w Katedrze Historii Stosunków Międzynarodowych Wydziału Politologii i Studiów Międzynarodowych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Od wielu lat jest korespondentem naukowym Instytutu Federalnego z Oldenburga. Od roku 2009 pełni funkcje koordynatora UMK ds. niemiecko-polsko-rosyjskiego projektu naukowego „Trialog”.

 

New Eastern Europe nr 9 Kraków: Kolegium Europy Wschodniej im. Jana Nowaka-Jeziorańskiego | Gdańsk : Europejskie Centrum Solidarności, 2013. – 204 s., il., 23 cm. – ISSN: 2083–7372 Tematem przewodnim numeru 4 (IX) / 2013 jest hasło „Poszukując sukcesu.  Dlaczego warto zabiegać o integrację Wschodu z Europą”. Numer otwierają teksty dwóch urzędujących ministrów spraw zagranicznych: Carl Bildt ze szwedzkiego rządu pisze o ponownym zjednoczeniu Europy, a Radosław Sikorski zwraca uwagę, że państwa graniczące z Europą są też europejskie. Witalij Portnikow nazywa Ukrainę „Chorym człowiekiem Europy”, który potrzebuje kuracji – wstąpienia do struktur europejskich. „Mołdawski gambit” rozstawia na szachownicy dziejów eurodeputowany Paweł Kowal. Specjalny blok tematyczny poświęcony jest cyfryzacji Europy Wschodniej: nowym mediom, zmianom w sposobie przekazywania informacji, a także analizie specyficznego rosyjskiego internetu. W dziale historycznym Mart Laar przedstawia historię zbrojnego oporu przeciwko sowieckim porządkom po zakończeniu drugiej wojny światowej. Autor przypomina m.in. że jeden z ostatnich estońskich partyzantów zginął w 1978 roku. Wybitny ukraiński historyk Jarosław Hrycak w innym z tekstów przestrzega przed wydłużającym się cieniem historii nad relacjami polsko-ukraińskimi. Ponadto w numerze m.in. wywiad z Leilą Ałmazową o rozmywającej się tożsamości Tatarstanu i recenzje nowości z półek księgarń.

 

New Eastern Europe nr 8 Kraków: Kolegium Europy Wschodniej im. Jana Nowaka-Jeziorańskiego | Gdańsk : Europejskie Centrum Solidarności, 2013. – 196s., il., 23 cm. – ISSN: 2083–7372 Najnowszy numer anglojęzycznego kwartalnika „New Eastern Europe” przynosi eklektyczny obraz życia kulturalnego w środkowo-wschodnim rejonie Europy. Numer otwiera esej Leonidasa Donskisa o trudnej sztuce dialogu („The Art of Difficult Dialogue”), dalej m.in. Géza Kovács analizuje jak sztuka inicjowała i inicjuje zmiany społeczne w Europie i USA, Alicja Curanović przypomina historyczne tło wykorzystywania wątków religijnych w rosyjskiej polityce zagranicznej (pokrewne wątki pojawiają się w tekście Any Dabrundashvili o cieniu rzucanym na gruzińską politykę przez… Józefa Stalina). Ważną sekcję tekstów stanowią też te o tematyce żydowskiej: portret „Starego Doktora” Janusza Korczaka pióra Pawła Śpiewaka, przypomnienie żydowskiego dziedzictwa w kulturze ludowej (tekst Janusza Makucha) i roli na tym polu krakowskiego Festiwalu Kultury Żydowskiej.

 

Solidarność. Niespełniony projekt polskiej demokracji / Ireneusz Krzemiński Gdańsk : Europejskie Centrum Solidarności, 2013. – 590 s., 22 cm – [Idea Solidarności. Historia Solidarności] – ISBN 978-83-62853-08-3

Zarówno w naukowej, socjologicznej, politologicznej i historycznej refleksji, jak i w odczuciu codziennym doświadczenie „pierwszej” Solidarności traktuje się jako proces, który jeśli nawet przyniósł niezwykły owoc w postaci odzyskania wolności przez obywateli i społeczeństwo w 1989 roku, to zarazem niespodziewanie się rozpłynął w nowej rzeczywistości. Tak jakby nie odrodził się na szerszą skalę w praktycznej formie zespół wartości, jakie niósł ze sobą i o których świadczył wyzwolicielski i reformatorski ruch Solidarność. Co się stało z tymi wzorami zachowań społecznych i rozpowszechnionymi postawami, nade wszystko mającymi wymiar obywatelski, wspólnotowy i polityczny? Gdzie się podziała podstawowa, jak można sądzić, idea Solidarności, że prawo człowieka do aktywnej troski o swój i swych najbliższych los zakłada zarazem prawo i obowiązek pamiętania o innych i o wspólnym losie, który ma przecież wielki wpływ na osobiste sukcesy i niepowodzenia?
Ireneusz Krzemiński

 

Pismo naukowe "Wolność i Solidarność" nr 5 Gdańsk : Europejskie Centrum Solidarności, 2013. - 24 cm. - ISSN: 2082 6826 Jedyną w swoim rodzaju syntezą rozmaitych odmian oporu wobec komunizmu była Solidarność, łącząca piłsudczyków i narodowców, chadeków i liberałów, socjalistów i anarchistów, godząca wrażliwości różnego typu, odwołujące się zarówno do narodowej suwerenności, jak i sprawiedliwości społecznej. W tym numerze „Wolności i Solidarności” publikujemy wspomnienia dwóch postaci reprezentujących różne drogi polskich niepokornych XX wieku. Bronisław Komorowski za sprawą rodzinnej genealogii i politycznego temperamentu należał do tradycyjnego nurtu opozycji. Współdziałał jednak zarówno z KOR, jak i ROPCiO, mając własne środowisko Biblioteki Historycznej i Literackiej. Karol Modzelewski był jednym z czołowych przedstawicieli rewizjonizmu, osądzającego socjalizm realny wedle miar socjalizmu idealnego. W latach sześćdziesiątych atakował dyktaturę partii w języku marksistowskiej lewicy, za co zapłacił latami więzienia. Obaj spotkali się w 1980 r. w ruchu Solidarność, a szesnaście miesięcy później trafili do więzień gen. Jaruzelskiego.
Jan Skórzyński

 

Opozycja demokratyczna w PRL w latach 1976–1981 Gdańsk : Europejskie Centrum Solidarności, 2012. – 616 s., 23 cm – [Biblioteka ECS] – ISBN 978-83-62853-06-9

Opozycja demokratyczna w PRL w latach 1976–1981 to zbiór studiów poświęconych różnorodnym aspektom działań wymierzonych w system polityczny PRL w drugiej połowie lat siedemdziesiątych i początkowym okresie historii NSZZ „Solidarność”. Autorzy omówili aktywność głównych organizacji opozycyjnych, działania władz partyjnych i policyjnych PRL wobec niezależnych środowisk oraz niektóre aspekty międzynarodowych uwarunkowań funkcjonowania opozycji. Książka szczególnie wiele wnosi do badań nad genezą fenomenu „Solidarności”, wywodzącą się z lat siedemdziesiątych bazą polityczną tego wielkiego ruchu i nad wybranymi aspektami jego historii. Niewątpliwie wzbogaca naszą wiedzę o życiu politycznym w PRL w latach 1976–1981.

dr hab. Mirosław Golon, prof. UMK

Książka zawiera 29 cennych artykułów znawców okresu schyłkowej „epoki Gierka” (1976–1980) i czasu solidarnościowej, pokojowej rewolucji w Polsce w latach 1980–1981. Znalazły się w niej studia i szkice przedstawiające całą gamę działalności opozycyjnej społeczeństwa polskiego wobec peerelowskich władz – od elitarnych ruchów KOR-u i ROPCiO do dziesięciomilionowego ruchu społecznego i z pewnością zaspokoi zainteresowania starszych czytelników, z których niewątpliwie wielu tworzyło historię tych przełomowych lat. Także zapoznanie się z tym fragmentem narodowych dziejów z całą pewnością warte jest zalecenia.

prof. dr hab. Janusz Małłek

 

Od Gdańska do Tunisu | Von Danzig bis Tunis Gdańsk: Europejskie Centrum Solidarności | Darmstadt: Deutsches Polen-Institut; 2012–2013; 66 s., il.; ISBN 978-83-62853-12-0 Publikacja jest zbiorem wystąpień konferencyjnych z debaty „Od Gdańska do Tunisu. Rewolucje arabskie 2011 roku a zmiany systemów politycznych w Europie Środkowej 1989 roku. Doświadczenia arabskie, polskie i niemieckie”, która odbyła się w Berlinie 20 czerwca 2012. W panelu I pt. „Rewolucje – motywy, wartości, metody” wzięli udział Volker Perthes, Bartłomiej A. Nowotarski, Ahmad Al-Sadi, Bronisław Misztal i Basil Kerski. W panelu II pt. „Instrumenty i czynnik »solidarność międzynarodowa«” mówcami byli Adam Balcer, Ali-Ridha Chennoufi, Markus Meckel, Krzysztof Olendzki i Dieter Bingen. Publikacja w formie elektronicznej jest do pobrania bezpłatnie poniżej, w językach polskim i niemieckim.

 

New Eastern Europe nr 7 Kraków: Kolegium Europy Wschodniej im. Jana Nowaka-Jeziorańskiego | Gdańsk : Europejskie Centrum Solidarności, 2013. – 180s., il., 23 cm. – ISSN: 2083–7372 Temat przewodni „Bolesna przeszłość i krucha przyszłość. Delikatna równowaga w Zachodnich Bałkanach” składa się z tekstów Miljenko Jergovića o bałkańskiej dyplomacji, prowadzonej przez „handlarzy Europą” („The Merchants of Europe”), Ziemowita Szczereka oraz Doroty Majkowskiej-Szrajer i Tomasza Szrajera, którzy szukają śladów socjalistycznej Jugosławii („The Yugo Aftershock” i „Yugo-nostalgia”), o konfliktach w Macedonii piszą Artan Sadiku i Katerina Kolozova oraz innych materiałów. Perspektywę europejską uzupełniają teksty: Pawła Kowala „A Pact with the Oligarchs” o przyszłości Ukrainy i wyjątkowe rozważania profesora Zygmunta Baumana o znaczeniu solidarności we współczesnej Europie, które to słowo wybitny socjolog nazywa, słowem poszukującym swojego sensu („A Word in Search of Flesh: Solidarity”). Ponadto w numerze rozmowa z Dosymem Satypajevem o możliwej scenariuszach po śmierci kazachskiego satrapy Nursułtana Nazarbajewa i wspomnienie Mariny Litvinienko o jej mężu, zamordowanym za granicą najprawdopodobniej przez rosyjskie służby i rozmowa o Azerbejdżanie. Także stałe rubryki recenzji książkowych i relacji z wydarzeń kulturalno-naukowych.

 

Niezależny ruch młodzieżowy w Gdańsku w latach 1981–1989 / Jarosław Wąsowicz SDB Gdańsk : Europejskie Centrum Solidarności, 2012. – 658 s., 23 cm – [Biblioteka ECS] – ISBN 978-83-62853-05-2 Autor podjął się opracowania jednego z ważniejszych tematów z dziejów politycznych Gdańska w latach osiemdziesiątych. Dla ruchu politycznego, który narodził się w tym mieście w sierpniu 1980 r., ogromne wsparcie udzielone przez lokalne grupy młodzieżowe miało istotne znaczenie. Wzbogacało charakter ruchu solidarnościowego, a niezależnie od tego było szkołą obywatelskiej i politycznej aktywności dla pokolenia, które w warunkach pełnej suwerenności i demokracji włączyło się do współrządzenia, organizując ważne dziedziny życia politycznego kraju – dr hab. Mirosław Golon, prof. UG.

 

New Eastern Europe nr 6 Kraków: Kolegium Europy Wschodniej im. Jana Nowaka-Jeziorańskiego / Gdańsk : Europejskie Centrum Solidarności, 2013. – 172s., il., 23 cm. – ISSN: 2083–7372 W pierwszym w 2013 roku numerze kwartalnika „New Eastern Europe” tematem nr 1 jest Rosja. Czy w ogóle możliwe są jakieś zmiany i w którym kierunku mogłaby podążyć Rosja mówi opozycjonista Gari Kasparow, a analizuje publicystka Tatiana Stanovaya. Spojrzenie na Rosję przedstawia też tekst Jakuba Korejba o specyfice rosyjskiej demokracji oraz felietony Fiodora Łukianowa i Anatolija Gołubowskiego (pod przewrotnym tytułem „Divided We Stand”). W numerze 1/2013 „New Eastern Europe” także duża rozmowa z Anne Appelbaum, dziennikarką, laureatką Nagrody Pulitzera, a prywatnie żoną polskiego ministra spraw zagranicznych, Radosława Sikorskiego, oraz z francuskim pisarzem Emmanuelem Carrère, który wyznaje, że Rosję ma we krwi. Ponadto m.in. esej historyczny Cécile Vaissié „Together against Totalitarism”, wspomnienie o poecie Itziku Mangerze i  sylwetka białoruskiej pisarki Svetlany Alexievich.

 

Walka klas w bezklasowej Polsce / Sławomir Magala [Stanisław Starski] Gdańsk : Europejskie Centrum Solidarności, 2012. – 383 s., 22 cm – [Idea Solidarności. Historia Solidarności] – ISBN 978-83-62853-04-5 Mimo upływu trzech dekad procesy, które doprowadziły do upadku system władzy komunistycznej w Polsce, nie doczekały się przekonywającego wyjaśnienia. Wskazywanie na fakt bezprecedensowej mobilizacji, czy wręcz determinacji milionów ludzi, by wytrzymać zwiększony poziom represji, drastyczne braki rynkowe, wreszcie konfrontację z emocjonalną pustką reprezentowaną przez elity władzy, skupia się na skutkach, a nie na mechanizmach przyczynowych, które legły u podstaw uruchomienia tych makroprocesów. Dzisiaj, z perspektywy trzydziestu lat, gdy socjologowie na próżno próbowali już tworzyć coraz bardziej bezsensowne, płaskie i zdroworozsądkowe teorie, koncepcja Magali, pokazująca logikę odwróconego konfliktu klasowego, wyjaśnia nie tylko wydarzenia lat 1981–1989, ale także, jestem pewien, wydarzenia lat 2015–2025. Trajektoria życiowa Magali-Starskiego pokazuje także, iż nieprzeciętność podróżuje, przenosi się, znajduje podatną glebę w świecie, gdzie mierne przyczynki nie stają się stopniami do karier politycznych czy życiowych. Magala, intelektualista publiczny najwyższej klasy, zdumiewa nas ostrością swoich sądów, dowcipem i głębią perspektywy poznawczej. Bronisław Misztal, Dyrektor Wykonawczy Community of Democracies

 

Odnowa kultury politycznej. Siła kultury kontra kultura władzy / Jeffrey C. Goldfarb Gdańsk : Europejskie Centrum Solidarności, 2012. – 267 s., 22 cm – [Idea Solidarności. Teoria Społeczna] – ISBN 978-83-62853-03-8 Goldfarb przekonuje w ksiażce, że sposób w jaki ludzie myślą i podejmują działania polityczne nie jest określony raz na zawsze. Obywatele mogą dokonać zmiany podstawowych granic swojej sytuacji politycznej. Kultura polityczna, w której żyją potrafi ograniczać ich wyobraźnię i działania, ale jest także źródłem politycznej kreatywności i inwencji. Książka Odnowa kultury politycznej pokazuje te źródła i analizuje napięcia pomiędzy siłą kultury a kulturą władzy. Autor przeformułowuje pojęcie kultury politycznej tak, by zaproponować czytelnikom możliwość zrozumienia praktyk, które prowadzą do przekształcenia kultury politycznej przez samych obywateli. Analiza ta przebiega na przykładzie trzech przypadków: zmierzchu imperium Sowieckiego i narodzin Solidarności w Polsce; konfliktom palestyńsko-izraelskim na Bliskim Wschodzie oraz wyborów prezydenckich Baracka Obamy w Stanach Zjednoczonych. W napisanym specjalnie dla polskich czytelników zakończeniu Autor charakteryzuje ostatnie zmiany polityczne i społeczne związane z rewolucjami w Afryce Północnej oraz ruchem Occupy Wall Street. Goldfarb przekonuje, że kultury polityczne naszych czasów nie tylko stwarzają zagrożenia, ale także szansę na twórczą alternatywę.

 

Pismo naukowe "Wolność i Solidarność" nr 4 Gdańsk : Europejskie Centrum Solidarności, 2012. - 24 cm. - ISSN: 2082 6826

Polsko-portugalska debata o drogach do demokracji, sprawa uwolnienia „jedenastki” przywódców Solidarności w 1984 roku, powstawanie Listu 34, panorama opozycji demokratycznej na Kubie i Białorusi – to najważniejsze tematy nowego numeru pisma „Wolność i Solidarność”. 25 kwietnia 1974 r. zbuntowani portugalscy wojskowi z Ruchu Sił Zbrojnych (MFA) przeprowadzili błyskawiczną operację obalenia dyktatury. Trudniejszym zadaniem okazało się ustanowienie stabilnej, pluralistycznej demokracji. W ciągu następnych dwóch lat kraj przeżył ofensywę skrajnej lewicy, strajki i demonstracje, konfiskatę wielkiej własności ziemskiej i przemysłowej, sześć rządów, dwóch prezydentów i kilka prób zamachu stanu. Partia komunistyczna, wspierana przez radykalne skrzydło MFA, była bliska przejęcia władzy. Wygrały jednak partie demokratyczne, na czele z socjalistami z pomocą grupą umiarkowanych wojskowych. Tę historię lider socjalistów Mario Soares przypomniał podczas debaty z Adamem Michnikiem na temat dróg wiodących Od dyktatury do demokracji, którą publikujemy w tym numerze „Wolności i Solidarności”. Prehistorię polskiej opozycji demokratycznej przedstawia w najnowszym numerze „Wolności i Solidarności” Łukasz Garbal w studium o Liście 34. Ogłoszony w marcu 1964 r., podpisany przez znakomitych pisarzy i naukowców memoriał był pierwszym protestem przeciwko polityce władz komunistycznych od czasu demonstracji po zamknięciu tygodnika „Po Prostu” w 1957 r. Jan Skórzyński

 

New Eastern Europe nr 5 Kraków: Kolegium Europy Wschodniej im. Jana Nowaka-Jeziorańskiego / Gdańsk : Europejskie Centrum Solidarności, 2012. – 172s., il., 23 cm. – ISSN: 2083–7372

Najnowszy numer kwartalnika „New Eastern Europe” koncentruje się na kwestii kontroli nad zasobami surowców. Aspekty tego zagadnienia omawiają teksty Oil Goes East Alexandra Yakuba, Water Wars Anny Cieślewskiej i Elwiry Wysockiej, Nuclear Power Politics Linas Jegeleviciusa czy The Great Improvisation Pawła Kosta, poświęcony naciskom Rosji na Ukrainę za pomocą przykręcania kurka z gazem. W numerze 4(V)/2012 „New Eastern Europe” warto także przeczytać wywiad z Lukem Hardingiem, brytyjskim dziennikarzem The Guardian, korespondentem tego dziennika w Moskwie, który został wydalony za krytyczne tekst opisujące przestępczość zorganizowaną w Rosji.  Sekcję rozmów uzupełnia wywiad ze słowackim pisarzem Jozefen Banášem. Ponadto stałe działy: Raporty o Ludmile Putin i roli Pierwszych Dam w państwach Wschodu oraz o cieniach skrywających Białoruś przed oczami opinii publicznej Zachodu; w dziale historycznym wspomnienie o losach człowieka z pogranicza ukraińsko-polskiego Andrieya Chabana i spojrzenie na Wilno; także – recenzje i impresje biograficzne.

 

New Eastern Europe nr 4 Kraków: Kolegium Europy Wschodniej im. Jana Nowaka-Jeziorańskiego / Gdańsk : Europejskie Centrum Solidarności, 2012. – 172s., il., 23 cm. – ISSN: 2083–7372

W najnowszym numerze kwartalnika New Eastern Europe, który właśnie ukazał się na rynku, tematem numeru są resentymenty za „czasami sowieckimi”. Nie tylko trudno do końca wykorzenić stare nawyki, ale i tam, gdzie zmiany demokratyczne były najgłębsze pojawia się tęsknota za dawnymi reżimami – dzielą się swoimi obserwacjami autorzy kwartalnika. Dziennikarz BBC John Sweeney śledzi na Ukrainie „Duchy Wielkiego Głodu”, a analityk Grzegorz Gromadzki w relacji z Moskwy wskazuje, że praktyki administracji Putina i jego samego zaczynają przypominać konserwowanie reżimu Leonida Breżniewa (tekst „Fear of a Usurper’s Stigma”). Stałą kwestią jest trwanie i przyszłość białoruskiego reżimu Łukaszenki, o potrzebie inne reakcji na tę sytuację pisze Paweł Kowal („Time to Treat Lukashenko Seriously”). W tekście „Rise of Viktor Yanukowych” Yegor Vasylyev analizuje możliwe kierunki, w których rozwinie się sposób rządów prezydenta Ukrainy. W tekście „East of Berlin” Basil Kerski roztacza perspektywę Rosji widzianej ze stolicy Niemiec z różnych punktów. W numerze także rozmowa z Tadem Taube „Building a Jewish Future”, recenzja biografii Lecha Wałęsy „Zadra” Jana Skórzyńskiego, wydanej przez ECS oraz dział recenzji.

 

Pismo naukowe "Wolność i Solidarność" nr 3 Gdańsk : Europejskie Centrum Solidarności, 2012. - 24 cm. - ISSN: 2082 6826 Numer spogląda na sprawy opozycji wobec dyktatur z międzynarodowej perspektywy. W sylwetce numeru przedstawiona jest Aung San Suu Kyi, birmańska opozycjonistka, laureatka Pokojowej Nagrody Nobla. Od 2 maja - deputowana do birmańskiego parlamentu, co było możliwe po rozpoczęciu w tym państwie częściowych reform i stopniowego demontażu wojskowej junty. „Wolność i Solidarność" prezentuje tekst Aung San Suu Kyi „Wykłady i wolności i oporze". jest to zapis dwóch audycji radiowych, które nagrała BBC, poruszających niełatwe zagadnienia zachowania wobec opresyjnej władzy, bez uciekania się do przemocy. Jack A. Goldstone, politolog i socjolog amerykański, w tekście „Zrozumieć arabskie rewolucje" analizuje przyczyny wybuchu dążeń wolnościowych wiosną 2011 roku. Perspektywę międzynarodową uzupełniają teksty o opozycji w Czechosłowacji (aut. Marek Pernal oraz Karta '77) i na Węgrzech (aut. András Bozóki ) przed 1989 rokiem. Ponadto w numerze m.in. przypomnienie listu Bronisława Geremka do generała Jaruzelskiego, w dziale studiów spory o kształt Solidarności jesienią 1980, spojrzenie na kształt redakcyjny „Tygodnika Mazowsze" w latach 80., a także dział recenzji.

 

New Eastern Europe nr 3 Kraków: Kolegium Europy Wschodniej im. Jana Nowaka-Jeziorańskiego / Gdańsk : Europejskie Centrum Solidarności, 2011. – 172s., il., 23 cm. – ISSN: 2083–7372 Analizy rosyjskie są motywem przewodnim trzeciego numeru kwartalnika "New Eastern Europe". W numerze, który z początkiem miesiąca trafia do czytelników, zbiór tekstów poświęconych Rosji po wyborach prezydenckich zatytułowany został "Perspectives on Putin 3.0". O Rosji piszą Gail W. Lapidus, Jadwiga Rogoża, Dmitrij Babicz i Iwan Preobrażeński, a w rozmowie redakcyjnej wypowiada się Grigorij Jawlinski, lider demokratycznej partii "Jabłoko", któremu rosyjska główna komisja wyborcza odmówiła rejestracji kandydatury. W numerze także próba zajrzenia w rosyjską duszę (rozmowa z podróżnikiem Colinem Thurbon) i próba wyjaśnienia fenoemnu Aleksieja Nawalnego. Ważną pozycją numeru jest także "Szkic do portretu Jana Nowaka-Jeziorańskiego", pióra Sławomira Łukasiewicza. Ponadto w trzecim numerze NEE Niemcy, Ukraina i druga fala kryzysu ekonomicznego. Także: porcja recenzji i relacji z wydarzeń kulturalnych i społecznych.

 

New Eastern Europe nr 2 Kraków: Kolegium Europy Wschodniej im. Jana Nowaka-Jeziorańskiego / Gdańsk : Europejskie Centrum Solidarności, 2011. – 184 s., il., 23 cm. – ISSN: 2083–7372 W numerze drugi znajdziemy m.in. materiały dotyczące bieżącej sytuacji politycznej na Ukrainie, analizę relacji Rosja-Unia Europejska, a także rozmowy z Hans-Gert Pötteringiem, byłym przewodniczącym Parlamentu Europejskiego oraz Bogdanem Borusewiczem, marszałkiem Senatu. W tym wydaniu również artykuł dyrektora Basila Kerskiego, o znaczeniu Solidarności we współczesnej Europie.

 

Lekcja historii Jacka Kaczmarskiego / Iwona Grabska, Diana Wasilewska Warszawa : Demart S.A. / Gdańsk : Europejskie Centrum Solidarności, 2012 – 304 s., il., 28 cm. – ISBN: 978–83–7427–636–8

Teksty Jacka Kaczmarskiego to szczególna lekcja historii. W 1982 r. tak mówił o swoim programie Muzeum, który obejmował 20 tekstów odnoszących się do znanych dzieł malarstwa polskiego: Chciałem pokazać, że już było tylu artystów, którzy patrzylina takie same rzeczy i zostawili po sobie pewne dzieła, które przetrwały do naszych czasów, ale w międzyczasie zmieniły znaczenie, albo je straciły czy znowu odzyskały i naprawdę trzeba o tym myśleć w sposób perspektywiczny, historyczny (...). Podobna filozofia  – potrzeba pokazania wydarzeń współczesnych w perspektywie historycznej  –  stała także za innymi tekstami Kaczmarskiego inspirowanymi dziełami sztuki. W książce znalazły się 32 wiersze zestawione z odpowiednimi dziełami sztuki polskiej i obcej. Całość wzbogaca komentarz historyczno-plastyczny, ukazujący pierwotny kontekst poszczególnych obrazów i ich symbolikę. Z kolei analiza literacka odnosi się do wierszy Kaczmarskiego, ich wymowy i okoliczności powstania.

 

Na rozdrożach dziejów. Historie prawdziwe i alternatywne / Andrzej Wielowieyski Warszawa : TRIO & Warszawa : Collegium Civitas / Gdańsk : Europejskie Centrum Solidarności, 2012 – 352 s., il., 22 cm. – ISBN: 978–83–7436–277–1 Książka zawiera esej historyczne o szczególnie ważnych momentach i wydarzeniach polskiej historii. W każdym z nich był możliwy, a nawet prawdopodobny zupełnie inny przebieg i rezultaty, tego co się stało. Znacznie lepsze lub znacznie gorsze. Dla zrozumienia naszych dziejów i tożsamości (kim jesteśmy?) potrzebna jest zatem rzetelna „historia alternatywna”, opisująca „co by było, gdyby...”. Nie może to być swobodna fantazja, ale rzetelna analiza rzeczywistości i możliwych wariantów wydarzeń, która pozwalałaby lepiej zrozumieć i ocenić nasze losy, naszą pamięć historyczną i nas samych.

 

Czas KOR-u / Andrzej Friszke Kraków : Znak / Warszawa : Instytut Studiów Politycznych Polskiej Akademii Nauk / Gdańsk : Europejskie Centrum Solidarności, 2011 – 613 s., il., 24 cm. – ISBN: 978–83–240–1813–0

Andrzej Friszke o najważniejszych latach opozycyjnej działalności Jacka Kuronia. „Nie palcie komitetów. Zakładajcie własne” – te słowa Jacka Kuronia zrobiły oszałamiającą karierę. Dziś trafiają nawet na t-shirty. Jacek Kuroń nie ograniczał sę jednak do haseł. Lata siedemdziesiąte i początek lat osiemdziesiątych to okres jego największej aktywności i najważniejszych dokonań. Nieprzypadkowo jest to także jeden z najciekawszych i najbardziej brzemiennych w skutki okresów najnowszej polskiej historii.

 

Pismo naukowe "Wolność i Solidarność" nr 2 Gdańsk : Europejskie Centrum Solidarności, 2011. - 24 cm. - ISSN: 2082 6826
„Zamiast palić komitety – zakładaj je!” – słynne hasło Jacka Kuronia może stanowić motto drugiego numeru pisma „Wolność i Solidarność”. Ważne miejsce zajmują w nim bowiem dzieje opozycji demokratycznej i Komitetu Obrony Robotników, który powstał 35 lat temu. Fascynującym świadectwem poglądów niepokornych lat siedemdziesiątych jest odnaleziony przez nas w archiwum IPN i publikowany po raz pierwszy zapis spotkania Jacka Kuronia z opozycjonistami w Lublinie 1978 roku (dział Opozycja na żywo). Z tego samego roku pochodzi tekst Jakuba Karpińskiego Niepodległość od wewnątrz, który przedstawia koncepcje polityczne środowiska KOR (Archiwum wolnej myśli). W dziale Studia omawiamy też kluczowy dla historii KSS KOR rok 1977.

Więcej TUTAJ.

 

New Eastern Europe nr 1 Wrocław: Kolegium Europy Wschodniej im. Jana Nowaka-Jeziorańskiego / Gdańsk : Europejskie Centrum Solidarności, 2011. – 23 cm. – ISSN: 2083–7372 Anglojęzyczny kwartalnik poświęcony polityce, społeczeństwom, ekonomii, kulturze i historii państw Europy Środkowej i Wschodniej. Hasłem przewodnim pierwszego numeru jest „Europe with(out) Borders” (Demokracja (nie)ograniczona). Różne aspekty tego tematu analizują m.in. Martin Pollack, Olena Betliy, Bogdana Kostyuk oraz Wojciech Jagielski (wywiad). W numerze także recenzje i relacje z wydarzeń kulturalnych.

Witryna internetowa NEE.

 

Biznes patriotyczny Gdańsk : Europejskie Centrum Solidarności, 2011. - 283, [1] s. : il. ; 29 cm. - ISBN 978-83-62853-01-4 . „Biznes patriotyczny” Mateusza Fałkowskiego to pierwsza w istocie doskonale udokumentowana (także materiałami esbeckimi) monografia jednego z najważniejszych ogniw Drugiego Obiegu. 
To coś znacznie więcej niż naukowe opracowanie, choć nic z wymogów rzeczowego wykładu nie zostało pominięte. Po prostu wchodzimy, na ile to jest możliwe, do kuchni tego przedsięwzięcia, poznajemy dziesiątki ludzi, to co robili, czym ryzykowali, jakie koszty ponosili i ile zarabiali”.
 
Prof. Andrzej Paczkowski

 

Samoograniczająca się rewolucja / Jadwiga Staniszkis Gdańsk : Europejskie Centrum Solidarności, 2010. - 382, [2] s. ; 22 cm + dysk optyczny (CD ROM). - (Idea Solidarności. Historia Solidarności). - ISBN 978-83-62853-00-7.

Samoograniczająca się rewolucja to książka-klasyk. Jest jedną z najbardziej znanych na świecie prac poświęconych genezie Solidarności. Wydana najpierw we Francji (1982), a później w Stanach Zjednoczonych w prestiżowym wydawnictwie Pinceton University Press (1984), zapewniła Staniszkis pozycję jednej z najbardziej znanych polskich socjologów na świecie. Książka powstała między wrześniem 1980 roku a styczniem 1982 roku. Staniszkis wnikliwie obserwuje wydarzenia Sierpnia 1980 uczestnicząc w komisji ekspertów Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego. Grupę ekspertów opuszcza w wyniku sprzeciwu wobec zamieszczenia w tekście porozumień zapisu o „kierowniczej roli partii". Autorka poddaje krytyce nie tylko kształt systemu politycznego okresu PRL, lecz także utopijny charakter solidarnościowej wizji społeczeństwa wolnego od polityki i opartego na jedności społecznej. W swoich analizach skupia się na mechanizmach władzy tworzących się zarówno po stronie obozu Solidarności, jak i obozu rządzącego. Ta krytyczna perspektywa wobec wydarzeń roku 1980 prezentowana przez Staniszkis w książce spowodowała, że Samoograniczająca się rewolucja czekała niemal 30 lat na publikację w Polsce.

 

Solidarność: analiza ruchu społecznego 1980-1981 / Alain Touraine Gdańsk : Europejskie Centrum Solidarności, 2010. - 334 s. : il. ; 20 cm. (Idea Solidarności. Historia Solidarności). - ISBN 978-83-930472-4-6.

Jedna z najlepszych analiz socjologicznych narodzin ruchu Solidarności, pisana z perspektywy obcokrajowca krytycznie odnoszącego się do ówczesnych przemian społeczno-politycznych. Autor jest wybitnym znawcą ruchów społecznych, zwłaszcza zaś organizacji robotniczych na świecie. Jego praca to wyjątkowy dokument epoki, będący głęboką analizą procesów społecznych, które prowadzą do zmiany sytuacji politycznej w kraju i podkreślający wyjątkowość ruchu Solidarności na mapie rewolucji mających miejsce w świecie w wieku XX.

 

Pismo naukowe "Wolność i Solidarność" : studia z dziejów opozycji wobec komunizmu i dyktatury Gdańsk : Europejskie Centrum Solidarności, 2010. - 24 cm. - ISSN 2082-6826.

Pierwszy numer pisma Europejskiego Centrum Solidarności pt. Wolność i Solidarność. Studia z dziejów opozycji wobec komunizmu i dyktatury. Będzie ono poświęcone historii ruchu Solidarność w latach 1980-1989 oraz opozycji demokratycznej w Polsce i w innych krajach komunistycznych, także poza Europą, jak: Chiny, Wietnam, Kuba, Nikaragua. W kręgu zainteresowań pisma znajdą się również ruchy demokratyczne w systemach autorytarnych - Hiszpanii, Filipin czy Portugalii.

Więcej informacji na temat pisma "Wolność i Solidarność" - TUTAJ

 

Kto kazał strzelać : Grudzień 70 / Barbara Seidler Gdańsk : Słowo/ obraz terytoria : Europejskie Centrum Solidarności. - 337, [3] s. : il. ; 25 cm. - ISBN 978-83-7453-003-3.

O Grudniu '70 mówią: Jaruzelski, Kliszko, Kociołek, Krzysztoporski, Namiotkiewicz, Szlachcic, Tejchma. Autorka zamieszcza list BP KPZR z 18 XII 1970 r., stenogramy z VII i VIII Plenum KC PZPR (20 XII 1970 i 6-7 II 1971), protokoły przesłuchań przed komisją Kruczka oraz listy Gomułki. Książka opatrzona ok. 250 ilustracjami (fotografie, dokumenty, rozkazy, plany rozmieszczenia wojska, listy – często nigdzie dotąd niepublikowane.

 

Czas Przełomu. Solidarność 1980-1981 / pod red. Wojciecha Polaka [i in.]. Gdańsk : Europejskie Centrum Solidarności, 2010. - [2], 1024, [6] s. : il. ; 25 cm. - ISBN 978-83-930472-8-4. Zagadnienia związane ze skomplikowaną działalnością „Solidarności” w latach 1980-1981 budzi duże zainteresowanie wśród naukowców i badaczy. Trwają dyskusje na temat wielu aspektów ówczesnych przemian. Książka niniejsza jest owocem interdyscyplinarnej konferencji naukowej, zorganizowanej w Gdańsku przez Europejskie Centrum Solidarności w dniach 10-11 czerwca 2010 roku . Okazją do podęcia dyskusji na tematy oscylujące wokół „Solidarności” była trzydziesta rocznica wydarzeń z 1980 roku. Zamieszczone testy w publikacji mają zróżnicowany charakter. Wynika to oczywiście z faktu, że „Solidarność” pełniła nie tylko rolę związku zawodowego, ale przede wszystkim ruchu społecznego, w którym społeczeństwo pokładało ogromne nadzieje. Niniejszy zbiór zawiera teksty dotyczące m. in. genezy „Solidarności”, strajków sierpniowych, organizowania się związku, działalności SB wobec związkowców, odzwierciedlenia przełomu solidarnościowego w kinie i działaniach artystycznych. Sądzimy , że wszystkie teksty są wartościowe i interesujące. Mamy też nadzieję, że prace opublikowane w niniejszym tomie przyczynią się do stworzenia w przyszłości syntetycznych wnikliwych opracowań, które całościowo opiszą te tak ciekawe i przełomowe czasy.   

 

"Nieliczni ekstremiści" : podziemna Solidarność w propagandzie stanu wojennego / Jan Olaszek Gdańsk : Europejskie Centrum Solidarności, 2010. - 205 s. ; 23 cm. - (Biblioteka). - ISBN 978-83-930472-7-7. Praca magisterska wyłoniona w wyniku konkursu ECS/OBH na najlepszą pracę magisterską obejmującą tematykę związaną z historią „Solidarności” i opozycji demokratycznej w Polsce w latach 1970–1990. Celem tej pracy jest zarysowanie obrazu podziemnej „Solidarności” w propagandzie stanu wojennego. Przedstawione w niej zostały te cechu związku, które rządzący szczególnie eksponowali, oraz główne sposoby zdyskredytowania jego działaczy w oczach społeczeństwa […] Warto bliżej przyjrzeć się kreowanemu wówczas przez aparat propagandy obrazowi wroga. Sposób jego opisywania z jednej strony może powiedzieć o polityce twórców stanu wojennego, z drugiej pokazać, w jakiej atmosferze działać przyszło ludziom tworzącym solidarnościowe podziemie.
(J. Olaszek „Nieliczni ekstremiści. Podziemna solidarność w propagandzie stanu wojennego”, Wstęp)

 

Demokratyczna obywatelskość jako idea normatywna w koncepcjach polityczno-programowych polskiej opozycji w latach 1980-1989 / Małgorzata Michalewska-Pawlak Gdańsk : Europejskie Centrum Solidarności, 2010. - 336, [2] s. ; 23 cm. - (Biblioteka). - ISBN 978-83-930472-9-1. Praca doktorska autorstwa Pani dr Małgorzaty Michalewskiej-Pawlak zatytułowana „Demokratyczna obywatelskość jako idea normatywna w koncepcjach polityczno-programowych polskiej opozycji w latach 1980-1989” stanowi cenną pozycję naukową. W pracy autorka nie analizuje struktur, organizacji, podziałów w obrębie polskiej opozycji lat 80-tych XX w., nie  zajmuje się opisem wszystkich koncepcji politycznych, pochodzących z wymienionego okresu. Udziela odpowiedzi na postawione pytania badawcze m.in. w jaki sposób opozycja rozumiała główne idee charakteryzujące obywatelskość?, jaka był treść i ewolucja obywatelskich postulatów i oczekiwań wobec komunistycznych władz?, jaki zakres, cele i formy aktywności obywatelskiej przejawiała polska opozycja kierunku realizacji obywatelskiego programu w latach 1980-1989?  Cel naukowy dysertacji, a mianowicie  rekonstrukcja normatywnej idei demokratycznej obywatelskości w Polsce w latach osiemdziesiątych został spełniony.

 

Solidarność u władzy : dziennik 1989-1993 / Waldemar Kuczyński Gdańsk : Europejskie Centrum Solidarności, 2010. - 450, [6] s., [28] s. tabl. : il. ; 21cm. - ISBN 978-83-929813-9-8.

Dziennik obejmuje pierwsze, burzliwe lata Trzeciej Rzeczypospolitej: powstawanie rządu Tadeusza Mazowieckiego, konflikt z Lechem Wałęsą, wybory 1991 roku, powstawanie rządu Jana Olszewskiego, próby tworzenia wielkiej koalicji i konflikty na tym tle, kulisy upadku rządu Olszewskiego i tworzenia rządu Hanny Suchockiej, trudne  pożycie kierownictwa Unii Demokratycznej z rządem i Panią Premier, wreszcie upadek rządu." 
(Waldemar Kuczyński - ze Wstępu)

 

Od wojny do wolności : wybuch i konsekwencje II wojny światowej 1939-1989 / red. M. Andrzejewski [i in.] Gdańsk : Europejskie Centrum Solidarności : Muzeum II Wojny Światowej ; Warszawa : Wydawnictwo Naukowe Scholar, 2010. - 233, [1] s. : il. ; 22 cm. - ISBN 978-83-929813-8-1.

Jest to zapis konferencji „Od wojny do wolności. Wybuch i konsekwencje II wojny światowej 1939–1989”, która odbyła się w dniach 5-6 października w Gdańsku. Została tam podjęta tematyka wielkiego konfliktu XX wieku, podziału jaki wytworzył w Europie, problemu pamięci o bolesnych wydarzeniach, a jednocześnie zada pytanie o rolę Solidarności, Gdańska i Polski w wyprowadzeniu Europy z epoki powojennych podziałów. Projekt powstały w koedycji.

 

Narodziny Solidarności : kroniki sierpniowe / Marek Sterlingow [i in.] ; pod red. Macieja Drzewickiego i Marcina Ręczmina Gdańsk : Agora, 2010. - 288 s. : il. ; 23 cm. - (Biblioteka Gazety Wyborczej). - ISBN 978-83-268-0113-6.

Publikacja powstała na podstawie „Kronik sierpniowych", które w 25 zeszytach były dołączone do „Gazety Wyborczej" w 2005 roku pod redakcją Macieja Drzewickiego, Marcina Ręczmina, Pawła Wiejasa, Marka Górlikowskiego i Piotra Głuchowskiego. Łączy w sobie walory opracowania historyczno-naukowego z popularną i przystępną formą taką jak reportaż, portret czy wspomnienie. Opis najważniejszych wydarzeń i sylwetki bohaterów Sierpnia wzbogacone zostały informacjami doskonale oddającymi ówczesny kontekst i stan narodowego ducha. „Narodziny Solidarności" powstały dzięki wsparciu Europejskiego Centrum Solidarności, które służyło konsultacją naukową. Publikację wzbogaciła kolekcja fotografii ECS, często jeszcze nigdzie niepublikowanych.

 

Droga do Solidarności. 1975-1980 / [koncepcja albumu Zbigniew Gluza ; wybór i oprac. Agnieszka Dębska] Warszawa : Dom Spotkań z Historią : Fundacja Ośrodka Karta ; Gdańsk : Europejskie Centrum Solidarności, 2010. - 212 s. : il. ; 25 cm. - ISBN 978-83-930472-2-2.

Album to portret polskiego społeczeństwa w drugiej połowie lat 70. na tle powstających struktur opozycji demokratycznej. Całość narracji została podzielona na siedem rozdziałów, przedstawiających kolejne fazy rozwoju sytuacji politycznej w Polsce. Cytowane w albumie teksty źródłowe stanowią reprezentatywny wybór ze wspomnień, dzienników, artykułów prasowych, przemówień, dokumentów i wierszy pochodzących z drugiej połowy lat 70. Warstwa tekstowa została dopełniona różnorodnymi fotografiami (zarówno ilustracyjnymi, jak i kontekstowymi - pokazującymi rozmaite wymiary życia) oraz dziełami sztuki, plakatami i rysunkami satyrycznymi z epoki. Droga do "Solidarności" wyróżnia się na tle publikacji rocznicowych - poprzez ukazanie tła społecznego, na którym możliwe było zaistnienie fenomenu "Solidarności".

 

Solidarność - doświadczenie i pamięć / Praca przygot. przez Ireneusza Krzemińskiego wraz z zespołem ; [Europejskie Centrum Solidarności ; Centrum Badania Opinii Społecznej] Gdańsk : Europejskie Centrum Solidarności, 2010. - 350, [10] s. : il. ; 24 cm. - ISBN 978-83-930472-2-2.

To pierwsza, całościowa próba socjologicznego zbadania doświadczenia „Solidarności” w Polsce. Praca napisana pod kierunkiem prof. Ireneusza Krzemińskiego i kierowanej przez niego Pracowni Teorii Zmiany Społecznej, przy współpracy CBOS. Zawiera wyniki ogólnopolskiego sondażu, przeprowadzonego na próbie 1800 osób. Badania przeprowadzono w 10 miejscowościach, dawnych regionach „Solidarności”: Warszawa, Trójmiasto, Szczecin Bydgoszcz i Toruń, Lublin, Katowice, Ostrowiec Świętokrzyski, Starachowice i Skarżysko Kamienna oraz Poznań i Wrocław. Projekt socjologicznego badania Solidarności został zrealizowany w ramach obchodów 30. rocznicy podpisania Porozumień Sierpniowych i powstania NSZZ „Solidarność”.

 

Zbiory fotograficzne i filmowe w Internecie : aspekty prawne i technologiczne / [Maciej Barczewski i in. ; fot. Sandra Raciborska] Gdańsk : Europejskie Centrum Solidarności, 2010. - 137, [1] s. : il. ; 25 cm. - ISBN 978-83-930472-3-9.

Zapis spotkania dedykowanego zbiorom fotograficznym i filmowym ze względu na ich powszechną obecność w zasobach zarówno bibliotek, jak też archiwów i muzeów oraz z powodu znaczącego miejsca, jakie zajmują w gromadzonych kolekcjach ECS. W zamierzeniu organizatora konferencja to pierwszy krok do forum wymiany idei i doświadczeń w szeroko pojętym obszarze na styku kultury, prawa i technologii wśród wszystkich zainteresowanych, a w szczególności praktyków, przedstawicieli instytucji kulturalnych zajmujących się gromadzeniem i udostępnianiem obiektów audiowizualnych oraz kwestiami cyfryzacji zbiorów i ich prezentacji w Internecie.

 

Korzenie Solidarności : 30-lecie Ruchu Młodej Polski / pod red. Grzegorza Grzelaka i Mirosława Rybickiego Gdańsk : Europejskie Centrum Solidarności, 2010. - 111, [1] s. : il. ; 25 cm. + 2 dyski wideo (DVD-ROM). - ISBN 978-83-930472-0-8.

Jest to zapis spotkania, konferencji, uroczystości i in. wydarzeń, jakie miały miejscu w Gdański 2009 z okazji trzydziestej rocznicy utworzenia Ruchu Młodej Polski, jednej z organizacji opozycji demokratycznej, która wniosła swój wkład w dzieło budowy niepodległej i demokratycznej Rzeczypospolitej. Książka posiada serwis zdjęciowy - 96 fotografii.

 

Społeczeństwo kolejki : o doświadczeniach niedoboru 1945-1989 / Małgorzata Mazurek Gdańsk : Europejskie Centrum Solidarności ; Warszawa : "Trio", 2010. - 242, [1] s. : il. ; 21 cm. - (W Krainie PRL). - ISBN 978-83-7436-232-0.

Autorka zajęła się bardzo ważnym, by nie rzec kluczowym dla „realnego socjalizmu" problemem, czyli zwykłym codziennym funkcjonowaniem społeczeństwa w ramach gospodarki niedoboru. Przedmiotem badań jest „społeczeństwo kolejki" rozumiane jako zespół więzi i ról społecznych, powiązanych z doświadczeniem niedoboru w wymiarze społecznym, czyli kluczowy podział na oczekujących, petentów, klientów z jednej strony, z drugiej - dysponentów, decydujących o przydziale i dostępie do dóbr. Autorka pokazuje „spór o kontrolę nad dystrybucją towarów" jako konflikt podstawowy dla systemu realnego socjalizmu, przybierający różne formy w konkretnych kontekstach, występujący na różnych poziomach życia społecznego. prof. Elżbieta Tarkowska

 

Zadra : biografia Lecha Wałęsy / Jan Skórzyński Gdańsk : Europejskie Centrum Solidarności, 2009. - 262, [4] s., 14 k. tabl. : il. ; 21 cm. - ISBN 978-83-927651-7-2.

Autor Jan Skórzyński (ur. 1954) jest doktorem historii i publicystą, autorem wielu książek o najnowszej historii Polski (m.in. Ugoda i rewolucja. Władza i opozycja 1985 - 1989; Od Solidarności do wolności; Kalendarium Solidarności 1980 - 1989, Rewolucja Okrągłego Stołu), członkiem Kolegium Historyczno - Programowego Europejskiego Centrum Solidarności. 

Opinie o książce:

Rzetelna, zwięzła biografia Lecha Wałęsy napisana przez kompetentnego badacza epoki Solidarności i początków III Rzeczpospolitej, między innymi autora wysoko ocenianej "Rewolucji Okrągłego Stołu" (Znak 2009). Z przekonaniem polecam biografię Wałęsy pióra Jana Skórzyńskiego. 
(Aleksander Hall)

To nie tylko biografia Lecha Wałęsy, to także historia powojennej Polski. Opowiada o tym, jak funkcjonowała i jak terroryzowała Polaków Służba Bezpieczeństwa, pokazuje ile trzeba było znaleźć w sobie odwagi, by się jej przeciwstawić. Książkę tę powinien przeczytać każdy Polak, który nie chce zapomnieć tej, minionej już, ery. Każdy, kto chce zrozumieć w jaki sposób Lech  Wałęsa odcisnął niezatarte piętno na historii świata. 
(Andrew Nagorski)

Pisanie biografii Lecha Wałęsy wymaga przede wszystkim spokoju, trzeźwości umysłu i uwolnienia się od skrajnych namiętności. Jan Skórzyński oddał przysługę czytelnikom pisząc o najbarwniejszej postaci współczesnej Polski bez emocjonalnego rozedrgania. Okazuje się, że malując obraz Wałęsy nie trzeba ani klęczeć ani używać wyłącznie czarnej farby. Niby to oczywiste, ale przed Skórzyńskim nikomu się to nie udało. Autorowi gratuluję, czytelnikom polecam. 
(Tomasz Lis)

 

Kwestie międzynarodowe w myśli opozycji demokratycznej w PRL 1976-1980 / Łukasz Jasiński Gdańsk : Europejskie Centrum Solidarności, 2009. - 181 s. ; 23 cm. - (Biblioteka). - 978-83-929813-3-6.

ematyka niniejszej książki sięga do poglądów na problematykę międzynarodową, jakie reprezentowali autorzy publikujący w pismach wydawanych przez ugrupowania opozycji demokratycznej w latach 1976-1980, czyli od powstania KOR-u po strajk w Stoczni Gdańskiej w sierpniu 1980 roku. Powstanie „Solidarności", stworzyło całkowicie nową sytuację dla działających wcześniej grup opozycyjnych. Jak wiadomo, po sierpniu 80' duża cześć działaczy i współpracowników poszczególnych ugrupowań opozycji z drugiej połowy lat siedemdziesiątych włączyła się w tworzenie struktur „Solidarności", co zaowocowało praktycznym zamarciem funkcjonowania wcześniej działających ruchów dysydenckich. 
(Łukasz Jasiński - ze Wstępu)

 

Solidarność pokoleń : [materiały konferencyjne] / opieka nauk. Edmund Wnuk-Lipiński Gdańsk : Europejskie Centrum Solidarności, 2009. - 62 s. : il. ; 25 cm. - ISBN 978-83-927651-1-0.

Referaty na konferencji wygłosili:  Michał Boni ,  Jerzy Hausner ,  Janusz Lewandowski oraz Edmund Wnuk-Lipiński. Komentarze: Bogdan Olszewski, Małgorzata Rusewicz. Moderator Janusz Erenc.
Uczestnicy konferencji  dyskutowali nad zaproponowaną przez Michała Boniego koncepcją polityki solidarności pokoleń zakładającej  kooperację między czterema grupami społecznymi:  najmłodszą generacją Polaków, rozpoczynającą właśnie edukację, pokoleniem  20-30-stolatków, czyli grupą właśnie zakładającą rodziny i  zaczynającą  karierę zawodową, generacją 50-ciolatków - zmagającą się z utrzymaniem na rynku pracy  oraz  pokoleniem najstarszych Polaków -  mających już za sobą aktywność zawodową, zmagających się z  problemem dostępu do usług opiekuńczych. 


Dla zrównoważonego rozwoju każda [generacja] jest istotna, każda wnosi swój potencjał. Perspektywa solidarności pokoleń buduje wrażliwość, myślenie o innych pokoleniach, politykę, która będzie nastawiona na wiele pokoleń. Niesłychanie istotne są też inwestycje w pokolenia: w edukację, w budowanie harmonii cyklu życia i cyklu kariery zawodowej, w edukację dorosłych, dłuższą aktywność zawodową i aktywne starzenie się - bo ono również przynosi ekonomicznie istotne, nie mówiąc o zdrowotnych i społecznych, efekty. Bardzo ważne jest przejście od welfare state do workfare state, państwa zorientowanego na pracę, przez pracę, ale bez zapominania o budowie welfare society - pomagania, solidarności horyzontalnej, organizacji pozarządowych ze wsparciem państwa oczywiście, ale z wyraźnym zaznaczeniem miejsca, podziału zadań i ról. 
(Michał Boni)

 

W przededniu wielkiej zmiany : Polska w roku 1988 [materiały konferencyjne] / red. Anna Korejwo ; opieka nauk. Andrzej Friszke Gdańsk : Europejskie Centrum Solidarności, 2009. - 116 s. : il. ; 25 cm + dysk optyczny (CD ROM). - ISBN 978-83-927651-4-1.

25 listopada 2008 roku Europejskie Centrum Solidarności zorganizowało na Uniwersytecie Gdańskim konferencję na temat strajków roku 1988. Wzięli w niej udział politycy, historycy, działacze opozycyjni, samorządowcy, wykładowcy akademiccy oraz studenci. Publikacja zawiera referaty prelegentów: dr Wandy Jarząbek, prof. Wojciecha Morawskiego, dr hab. Antoniego Dudka, dr Jana Skórzyńskiego, Leszka Biernackiego, a także zapis panelu dyskusyjnego moderowanego przez prof. Andrzeja Friszke, w którym uczestniczyli Paweł Adamowicz, ks. Stanisław Bogdanowicz, Adam Kinaszewski, Bogdan Lis oraz Alojzy Szablewski.

 

W przededniu wielkiej zmiany : Okrągły Stół [materiały konferencyjne] / red. nauk. Aleksander Hall ; fot. Anna Beata Bohdziewicz ; [wstęp Maciej Zięba] Gdańsk : Europejskie Centrum Solidarności, 2009. - 60, [4] s. : il. ; 25 cm + dysk optyczny (CD ROM). - ISBN 978-83-929813-0-5.

Publikacja zawiera materiał z konferencji zorganizowanej z okazji dwudziestej rocznicy obrad Okrągłego Stołu, która odbyła się 31 marca 2009 roku na Uniwersytecie Gdańskim. Wśród zaproszonych gości znaleźli się uczestnicy oraz ś wiadkowie wydarzeń 1989 roku: Lech Wałęsa, abp Tadeusz Gocłowski, Aleksander Hall, Aleksander Kwaśniewski, Tadeusz Mazowiecki, Janusz Reykowski oraz Grażyna Staniszewska. Referat wprowadzający wygłosił prof. Andrzej Paczkowski.

 

Solidarność i upadek komunizmu : Międzynarodowa konferencja, Warszawa - Gdańsk 3-4 czerwca 2009 / red. Violetta Kmiecik ; wstęp Maciej Zięba Gdańsk : Europejskie Centrum Solidarności, 2009. – 163, [1] s. : il. ; 30 cm.

wydanie elektroniczne do bezpłatnego pobrania: PL mobi | PL epub | EN mobi | EN epub

W konferencji (3–4.06, Warszawa-Gdańsk) uczestniczyli dawni opozycjoniści oraz przedstawiciele świata kultury, nauki, polityki z Niemiec, Rosji, Francji, Czech, Litwy, Bułgarii, Węgier, Rumunii i Ukrainy, którzy podzielili się refleksjami na temat wydarzeń roku 1989 w swoich krajach. Wśród zaproszonych gości znaleźli się m.in.: Bronisław Komorowski, Siergiej Kowalow, Vytautas Landsbergis, Jadwiga Staniszkis, Bogdan Borusewicz, Lech Wałęsa, Czech Vaclav Havel, Żelju Żelew, Donald Tusk. 

Wydarzenia roku 1989 miały szczególny charakter: nie były walką z bronią w ręku , ale obywatelskim sprzeciwem – Pokojową Rewolucją. Rzadko w  historii świata rewolucje wyrzekały się przemocy dokonując radykalnych zmian poprzez szerzenie pokoju, porozumienia i dialogu. Te dwa słowa - i , które zwykły stać ze sobą w sprzeczności, okazały się w roku 1989 i latach następnych słowami, które wyjątkowo trafnie opisywały dokonujące się przeobrażenia. 
(Maciej  Zięba - ze Wstępu)

 

Solidarność : pokojowa rewolucja [katalog wystawy] / red. Mirosław Chojecki Gdańsk : Europejskie Centrum Solidarności, 2009. - 79, [1] s. : il. ; 25 cm. - ISBN 978-83-927651-0-3.

Wystawa została zaprezentowana po raz pierwszy w dniach 26 maja - 17 czerwca 2009 w parlamencie niemieckim z okazji 20. rocznicy przemian ustrojowych w Polsce. Jest ekspozycją multimedialną -  materiały filmowe, wybrane przez Mirosława Chojeckiego, prezentują proces wyzwalania się Polski spod komunistycznej dyktatury w latach 1945-1989 oraz konsekwencje upadku reżimu, w tym wejście do NATO i UE. Katalog wystawy swoją formą nawiązuje do nielegalnych wydawnictw „drugiego obiegu". Zamierzeniem jego autorów było oddanie atmosfery towarzyszącej czytaniu wydawnictw podziemnych, stąd liczne fotografie zostały starannie ukryte w składanych kartach za tekstem, a jego lektura wymaga uważności i wysiłku.

 

Szok wolności / Barbara Seidler Gdańsk : Słowo/ obraz terytoria : Europejskie Centrum Solidarności, cop. 2009. - 173, [3] s. : il. ; 24 cm. - ISBN 978-83-7453-924-1.

To był taki Sejm: powstał w efekcie porozumienia kończącego obrady Okrągłego Stołu (stąd nazwa kontraktowy), po wyborach, które odbyły się 4 czerwca 1989 roku. Pierwszą rzeczą, jaką wówczas rzucała się w oczy, był pędzący czas. I ogromna radość i swoboda - to było widać wszędzie wokół, na każdej ulicy. Ale niejako pod podszewką tej euforii czaił się zwykły strach. Nic nie było takie pewne, a pytanie: Czy Związek Radziecki spokojnie będzie patrzył na demontaż bloku wschodniego? wisiało w powietrzu. Zmienił się ustrój, a państwo nie było przystosowane do nowych zadań. Trzeba było opanować inflację, wydobyć kraj z gospodarczego dna, tworzyć nowe struktury, może dlatego prywatyzacja szła wolniej, niż niektórzy by chcieli.
Dziś łatwo powiedzieć: Za wolno to szło.
Ale byliśmy pierwsi.
I nie padł żaden strzał.
NIKT nie zginął.
I naród zwyciężył. Byliśmy wolni. 
Szok wolności" Barbary Seidler to zbiór reportaży z prac Sejmu X kadencji, publikowanych w latach 1989 - 1990 w „Życiu Literackim" i uzupełniony fragmentami dzienników sejmowych autorki. 
(Z okładki)

 

Gdański szkicownik : wiersze polskie 1984 - 2008 / Desmond Graham Gdańsk : Europejskie Centrum Solidarności, 2009. - 59, [5], 59, [5] s. ; 23 cm. - ISBN 978-83-927651-3-4.

Gdański szkicownik jest zbiorem wierszy, który ukazał się w Gdańsku w dwudziestą rocznicę rozmów Okrągłego Stołu i stanowi swoistą kronikę ostatniego ćwierćwiecza polskiej historii. (...) Desmond Graham, angielski poeta i badacz literatury będąc świadkiem ówczesnych wydarzeń w Polsce, drobiazgowo notował swoje spostrzeżenia, sceny rodzajowe, rozmowy i zdarzenia. Po dwudziestu pięciu latach stało się jasne, że Gdańsk i rozgrywająca się tu historia znalazły swego rodzaju dziejopisa, który stworzył  - z tych wycinków (...) - kronikę, jaką mało które miasto może się poszczycić.
(...) Narracja wierszy Grahama to budowa plam światła i ciemności, negocjowanie szarych punktów, umiejętne poruszanie się w sprzecznościach. Najwyraźniej - również przywracanie pamięci. 

(Olga Kubińska, O Gdańskim szkicowniku Desmonda Grahama)

 

Wolność - zrób to sam / Czesław Bielecki Gdańsk : Europejskie Centrum Solidarności, 2009. - 91, [5] s. ; 18 cm. - ISBN 978-83-927651-9-6.

Książka ukazała się w czterech wersjach językowych: polskiej, angielskiej, hiszpańskiej i rosyjskiej.
„Miałem to szczęście żeby przewodzić wyjątkowej rewolucji. W latach 1980 - 1989 bezkrwawo wygraliśmy walkę o wolność. Jeszcze w 1956 w Budapeszcie i w 1970 na polskim Wybrzeżu lała się krew. Zwycięskim strajkiem w Sierpniu 1980 rozpoczęliśmy demontaż komunizmu. Powstała „Solidarność". Łącząc miliony ludzi w Polsce, pokazaliśmy innym narodom jak wyrwać się totalitarnej niewoli. Trwaliśmy w oporze, a świat nas solidarnie wspierał. Okrągły Stół 1989, przy którym opozycja zawarła z władzą historyczny kompromis, stał się początkiem końca komunizmu i jego rządów kłamstwa. Tym, którzy chcą bez użycia przemocy wygrać własną walkę o wolność, rekomenduję książkę Czesława Bieleckiego. Jej sens zawiera się w tytule. Jeśli sam coś zrobisz dla wolności, to inni ci pomogą." 

(Lech Wałęsa - Z okładki)

 

Autorytety : Lech Bądkowski [katalog wystawy] / [zespół red. Violetta Kmiecik i in.] Gdańsk : Europejskie Centrum Solidarności, 2009. - 40 s. : il. ; 18x25 cm.

Był człowiekiem wielu talentów [...].  Nie mam jednak wątpliwości, co do tego, że jego największym powołaniem była polityka. Miał format męża stanu i zapewne w wolnej Polsce byłby politykiem. Tę rolę mógł jednak wypełniać krótko- w przełomowym okresie od sierpnia 1980 roku do wprowadzenia stanu wojennego. Kontynuowanie jej uniemożliwił mu nie tyle stan wojenny, ile ciężka nieuleczalna choroba. Przez ogromną większość swego życia swoje główne powołanie zmuszony był realizować w formach zastępczych: jako pisarz, publicysta, działacz społeczny, a przede wszystkim autorytet środowiskowy, przygotowujący zespoły ludzkie do aktywnej działalności publicznej. Środowiska Zrzeszenia Kaszubsko- Pomorskiego, Ruchu Młodej Polski i gdańskich liberałów zawdzięczają mu wiele. 
(Aleksander Hall, www.badkowski.pl.)

 

Ekonomia Solidarności : Lech Wałęsa, Tadeusz Mazowiecki i Leszek Balcerowicz w rozmowie z Maciejem Ziębą [materiały konferencyjne] / komentarz Jeffrey Sachs Gdańsk : Europejskie Centrum Solidarności, 2008. - 42, [2] s. : il. ; 24 cm.

Debata głównych architektów przemian w Polsce w  latach   1989-2008  odbyła się w historycznej Stoczni Gdańskiej 27 czerwca 2008 w ramach projektów zewnętrznych  Upowszechnianie ekonomii społecznej w Polsce na podstawie doświadczeń PIW EQUAL oraz PROMES - Promocja Ekonomii Społecznej. 
Dla mnie solidarność polega na tym, że ktoś dobrowolnie świadczy na rzecz innego człowieka. Kiedyś nazywaliśmy to altruizmem. Albo ludzie pomagają sobie nawzajem na zasadach nierynkowych. Towarzystwa samopomocy. Jednym z rozpowszechnionych mitów jest to, że rynek wypiera solidarność. Nie. Gdzie jest najwięcej wolnego rynku na świecie? W Stanach Zjednoczonych. Państwo jest tam stosunkowo ograniczone. Gdzie jest najwięcej trzeciego sektora, tej właśnie niepaństwowej solidarności? Czy w Stanach Zjednoczonych, czy w Europie zachodniej? W Stanach Zjednoczonych jest więcej. Bo jak jest duże państwo, to ono zabiera ludziom dużo pieniędzy, w związku z tym mają mniej, aby dzielić się z innymi. A ponadto duże państwo, zwłaszcza socjalne, wytwarza u ludzi wrażenie, że to państwo zwalnia ich z solidarności.  
(Leszek Balcerowicz)

 

 

© Copyright by ECS - Europejskie Centrum Solidarności, 2012 Projekt i wykonanie: www.br-design.pl